رد کردن لینک ها

شرایط و استاندارد نمونه گیری از بتن (استاندارد ASTM C172)

   مقدمه

نمونه گیری از بتن تازه برای انجام آزمایش‌هایی بر روی بتن تازه یا بتن سخت شده انجام می شود. اولین گام در هر نوع کنترل و برای هر محصول مانند بتن، نمونـه گیـری یـا نمونـه بـرداری از آن می باشد به نحوی که نمونه را بتوان معرف و نماینده مجموعه اصلی دانست وگرنه نمی توان به نتیجه لازم یعنی کنترل آن محصول دست یافت و قضاوتی را در مورد مجموعه به انجام رسانید و ارائه داد. استانداردهای معتبر دنیا، دستورالعمل های مشخصی را برای نمونه برداری از بتن تازه ارائه داده اند. در این بخش صرف‌نظر از تواتر نمونه برداری (تعداد نوبت های نمونه برداری برای حجم یا میـزان معینـی از بـتن تولیدی) به نحوه نمونه برداری از بتن تازه برای کنترل‌های کیفی پرداخته می شود. تا حد امکان سعی شـده است از دستورهای استاندارد ملی ایران و در غیاب آنها از استانداردهای ASTM و EN استفاده می شود. همچنین با توجه به اینکه در برخی از کارهای عمرانی مشخصات ASTM و ACI حاکم است سعی می شود به این موارد اشاره شود.

  کلیات نمونه برداری

نمونه برداری باید بصورت غیر گزینشی (تصادفی یا اتفاقی Random ) صورت گیرد تا بتـوان مشـت را نمونه خروار دانست. هم چنین باید از روش‌های مشخصی در مراحل نمونه برداری و آماده سازی آن جهت آزمایش‌های مختلف بهره گرفت وگرنه ممکن است مشکلاتی در این راه پیش آید که نتیجـه معتبـری از آن حاصل نگردد. به‌هر‌حال بتن از درون وسیله اختلاط یا وسیله حمل باید خارج گردد و در حـین خـروج یـا پس از آن، نمونه گیری انجام شود. بنابراین با توجه به تغییر وسیله ساخت و حمل و ریخـتن بـتن ممکـن است تغییراتی در شیوه کار ایجاد گردد. معمولاً کنترل کیفی بتن تازه در آخرین مراحل اجرائی و قبل از مصرف (قبل از ریختن در قطعه) باید انجام شود و نمونه گیری یا نمونه برداری نیز در این زمان مرسوم است مگر اینکه کنترل کیفی در زمان دیگری نیز مورد نظر باشد که مسلماً آزمایش‌هایی در مراحل دیگر ضرورت پیدا می کند. برای انجام این آزمـایش هـا، نمونه برداری، یا نمونه گیری در موعد مقرر (برای مثال بلافاصله پس از ساخت بـتن) لازم خواهـد شـد. حداقل حجم نمونه‌برداری جهت آزمایش‌های مقاومتی برای بتن هایی با حداکثر اندازه ۲۵ میلی متر، ۲۵ لیتر می باشد که برای حداکثر اندازه های بزرگتر، افزایش می یابد. برای آزمایش‌های بتن تازه، مقدار حجم نمونه می تواند کاهش یابد. حجم بتن نمونه حداقل باید ۵/۱ برابر حجم بتن مورد نیاز باشد. در مراحل نمونه برداری و آماده سازی نمونه یا آزمونه‌ها، حتی الامکان شرایط محیطی نباید تاثیر چنـدانی بر نمونه باقی گذارد مگر اینکه قید شود، نتیجه آزمایش در شـرایط محیطـی موجـود و پـس از تـاثیر ایـن شرایط بر بتن برای کنترل کننده اهمیت دارد. نمونه ها بلافاصله باید به محل آزمایشگاه یا آزمایش و قالب گیری حمل گردد تا از باد و آفتاب و تبخیر مصون بمانند. گذشت زمان بر خواص بتن اثر گذار است. بنابراین لازم است برای بسیاری از آزمایش‌ها، نمونه‌ها در فاصله زمانی خاص تهیه و یا طی زمان خاصی، آماده سازی نمونه‌ها انجام گردد تا کار قضاوت در مورد نتیجه ها با سهولت بیشتری به انجام رسد. در این رابطه آزمایش‌های اسلامپ، دمای بتن و درصـد هـوای بـتن بایـد حداکثر ۵ دقیقه پس از آخرین بخش نمونه گیری شروع شود. برای قالب گیری بتن جهت آزمایش‌های بتن سخت شده، شروع آن حداکثر ۱۵ دقیقه پس از اختلاط بخش های مختلف نمونه برداری خواهد بود.

    آماده سازی نمونه

در همه روش‌های نمونه‌برداری، اختلاط بخش‌های نمونه اخذ شده در یک ظرف بزرگ ضرورت دارد. این‌کار با یک بیل یا بیلچه در یک تشت یا فرغون انجام می شود . اینکار باید باید با سرعت انجام گردد به نحوی که بتوان در موعد مقرر آزمایش‌های تعیین اسلامپ، دما و هوای بتن را شروع نمود زیرا نتایج این آزمایش‌ها متأثر از گذشت زمان در شرایط محیطی حاکم بر بتن خواهد بود و مسلماً لازم است در طول این عملیات بتن در معرض باد، تابش مستقیم خورشید و تبخیر شدید و جدی قرار نداشته باشد.

   اصول کلی نمونه‌گیری

نمونه گیری از بتن آماده، عمل آوری آزمونه ها ، انجام آزمایش مقاومت فشاری و سایر آزمایشات مرتبط با بتن ریزی در پروژه ها باید طبق اصول ذکر شده انجام گیرد. در غیر این صورت قابل استناد نبوده و واحد آزمایشگاه باید در خصوص ایرادهای نمونه گیری و عمل آوری پاسخگو باشد.

۱-قالب نمونه گیری باید تمیز و عاری از هرگونه بتن و مواد سیمانی باشد.

۲-ابعاد قالب باید ثابت و استاندارد باشد. استفاده از قالب های پیچی مشروط به اندازه گیری دقیق ابعاد آن است.

۳-تعداد آزمونه های مورد قبول در هر سری نمونه گیری باید ۲ آزمونه جهت تست مقاومت فشاری ۲۸ روزه، ۲ آزمونه جهت تست ۷ روزه ( نمونه آگاهی ) ، یک آزمونه جهت تست ۹۰ روزه طبق توافق کارفرما و واحد تولیدی باشد.

۴-استفاده از روغن سوخته و سایر مواد نفتی به جای روغن قالب مجاز نمی باشد.

۵-روغن قالب به صورت یک لایه بسیار نازک تمامی سطوح را پوشانده و روغن اضافی باید از داخل قالب ها تخلیه شود.

۶-تغییر در طرح اختلاط بتن بر خلاف مفاد قرارداد فروش به هیچ عنوان مجاز نبوده و آزمایشگاه ضمن هشدار به خریدار یا نماینده او در خصوص پیامد های بعدی باید وقایع را ثبت نموده و گزارشات را به صورت مستند بایگانی نماید.

۷-در صورت ایجاد هرگونه تغییری که در محل تخلیه به دستور پرسنل منتصب به خریدار انجام گیرد، آزمایشگاه باید ابتدا از بتن ارسالی توسط کارخانه ( بدون تغییر ) نمونه گیری را انجام داده و سپس نمونه دوم را از بتن تغییر یافته برداشت می‌نماید تا نتایج با یکدیگر قابل مقایسه باشد. (تغییر شامل اضافه کردن آب، سیمان، افزودنی یا مواد پودری و … می باشد)

۸-واحد آزمایشگاه موظف به ثبت وقایع و مستندات آزمایش ها در پروژه بتن ریزی ( بصورت عکس و فیلم ) می باشد.

۹-انجام آزمایش اسلامپ و ثبت نتیجه در هنگام نمونه گیری الزامیست.

۱۰-آزمونه ها باید در محل صاف و تمیز قرار گیرد.

۱۱-برداشت نمونه از یک سوم ابتدا تا یک سوم انتهای بتن در حال تخلیه در یک تراک میکسر مجاز است.

۱۲-نمونه در سه مرحله از بتن در حال تخلیه هر تراک میکسر برداشته می شود.

۱۳-قبل از پر کردن آزمونه ها باید نمونه در داخل وسیله حمل نمونه به خوبی مخلوط شود.

۱۴-استفاده از وسایل غیر مرتبط و آلوده جهت نمونه برداری و نمونه گیری مجاز نمی باشد.

۱۵-مجموع عملیات نمونه گیری، انجام آزمایش اسلامپ و پرکردن آزمونه ها نباید بیش از ۱۵ دقیقه به طول انجامد.

۱۶-تا زمان انتقال آزمونه ها به آزمایشگاه ، در محلی ایمن و دور از تابش مستقیم آفتاب و گرد غبار کارگاه نگهداری می شوند.

۱۷-آزمونه‌ها باید ترجیحاً با پوششی ایزوله از وزش باد ، سرما و گرما محافظت شود.

۱۸-آزمونه ها حداقل باید به مدت ۱۴ ساعت در محل کارگاه نگهداری شده و حداکثر طی مدت ۴۸ ساعت باید به آزمایشگاه جهت عمل آوری در حوضچه ها انتقال یابند.

۱۹-در هنگام حمل آزمونه ها و جهت خروج آنها از قالب نباید ضربه و تکان های شدید وارد شود.

۲۰-آب حوضچه های عمل آوری باید تمیز و عاری از هرگونه مواد مضر باشد.

۲۱-دمای عمل آوری آزمونه‌ها برابر ۲۲ درجه سانتی گراد با دو درجه نوسان می باشد.

۲۲-انجام آزمایشات مقاومت فشاری باید با حضور نماینده خریدار یا با ثبت مستندات عکس و فیلم صورت پذیرد.

۲۳-نتایج آزمایشات مقاومت فشاری بدون تغییر در اختیار خریدار قرار می گیرد.

۲۴-در صورت کم بودن مقاومت فشاری نسبت به رده خریداری شده ، نمونه های شاهد در آزمایشگاه ثالث و مورد تایید طرفین قرارداد با حضور نماینده خریدار و فروشنده آزمایش خواهد شد.

به گفتگو بپیوندید

بازگشت به بالای صفحه